بررسی زیبایی‌شناسی غزلی از سعدی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه علامه طباطبایی

2 فارغ التحصیل رشته زبان و ادبیات فارسی ، دانشگاه علامه طباطبایی

3 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی ، دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

چکیده
در مقاله حاضر که به مطالعه در حوزه زیبایی شناسی به روش کتابخانه‌ای انجام گرفته ، ابتدا به تعریف مفهوم زیبایی‌شناسی و سپس به نقد برخی از نظریه‌های سعدی‌شناسان معاصر و دلایل هنری بودن و ادبیت شعر از طریق گزاره‌های عاطفی و زیبایی‌شناسی پرداخته شده است.
زیبایی امری نسبی بوده و با توجه به شرایط تاریخی، جغرافیایی و فرهنگی قابل بررسی است. معیارهای زیبایی‌شناسی شامل موارد گوناگونی است که در میان اقوام و ملل مختلف با یکدیگر تفاوت دارند.. سعدی آموزگار زیبایی و زیبایی‌شناسی است و عشق در غزلیاتش مظهر کشش انسان به جمال و کمال است. سعدی زیبایی را دو قسم می‌داند: یکی زیبایی معنوی که در آن عالم مظهر و جلوه‌گاه حضرت حق است. نوع دیگر زیبایی، زیبایی ظاهری است که در آن معشوق زمینی مظهر و تجلی جمال الهی می‌شود.
بکارگیری عناصر زیبایی شناسی در شعر ، دریافتن عاطفه و ادراک شاعر توسط مخاطب و توجه به سهل ِممتنع بودن غزل سعدی از عواملی است که تأثیر بسزایی در ادراک زیبایی شناسی به جای می‌نهد.

کلیدواژه‌ها


1. احمدی، بابک (1392). ساختار تأویل متن. تهران. نشر مرکز.

2. پورنامداریان، تقی (1388). در سایه آفتاب شعر فارسی و ساخت‌شکنی در شعر مولوی. تهران: نشر سخن.

3. حمیدیان، سعید (1393). سعدی در غزل. تهران: انتشارات نیلوفر.

4. دانشور، سیمین (1388). علم‌الجمال و جمال در ادب فارسی. تهران: نشر قطره.

5. دشتی، علی (1380). قلمرو سعدی. تهران:اساطیر، چاپ دوم.

6. دورانت، ویل (1374). لذات فلسفه. ترجمه عباس زریاب خویی. تهران: انتشارات علمی فرهنگی. چاپ پنجم.

7. دیچز، دیوید (1373). شیوه‌های نقد ادبی. ترجمه محمدتقی صدقیانی و دکتر غلامحسین یوسفی. تهران: علمی، چاپ چهارم.

8. ژیمنز، مارک (1387). زیبایی‌شناسی چیست؟ ترجمه محمدرضا ابوالقاسمی. تهران: نشر ماهی.

9. شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1372). موسیقی شعر. تهران: آگاه، چاپ چهارم.

10. ـــــــ (1372). موسیقی شعر. تهران: آگاه، چاپ چهارم.

11. شمیسا، سیروس (1370). سیر غزل در شعر فارسی. تهران: فردوس.

12. ــــــ (1386). معانی. تهران: انتشارات میترا. چاپ اول.

13. ــــــ (1391). نقد ادبی. تهران: نشر میترا.

14. صیادکوه، اکبر (1386). مقدمهای بر نقد زیباشناسی سعدی. تهران: نشر روزگار.

15. عبادیان، محمود (1384). تکوین غزل و نقش سعدی. تهران: نشر اختران.

16. کروچه، بندتو (1350). کلیات زیبایی‌شناسی. ترجمه فؤاد روحانی. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.

17. لوینسون، جرولد (1387). مسائل کلی زیبایی‌شناسی. ترجمه فریبرز مجیدی. تهران: فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران.

18. مقدادی، بهرام (1378). فرهنگ اصطلاحات نقد ادبی. چاپ اول. تهران: انتشارات فکر روز.

19. موحد، ضیاء (1378). سعدی. تهران: انتشارات طرح نو، چاپ سوم.

20. یاکوبسن، رومن (1380). زبان‌شناسی و شعرشناسی. ترجمه کوروش صفوی، مجموعه مقاله، به کوشش فرزان سجودی. تهران: سازمان تبلیغات اسلامی ـ حوزه هنری.

21. فروغی، محمدعلی (1389). کلیات سعدی. تهران: انتشارات فارابی

 

مقالات

1. صهبا، فروغ (1384). «مبانی زیبایی‌شناسی شعر». مجله علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، د 22، ش 3، پائیز 1384

 

منابع انگلیسی

 

1.Elrich Victor (1988). Russian Formalism History-Doctrine.US.Alpine Press.

2.Encyclopædia Britannica (2012). Ultimate Edition.