مفهـوم «غیـاب» در ادبیات

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشگاه شهید بهشتی

2 استاد کالج فن شاو (انتاریو، کانادا)

چکیده

جستار حاضر‌ می‌کوشد، با‌ توجّه‌‌‌ به‌‌‌‌ آرای‌‌‌ ‌‌انتقادی‌‌‌‌‌‌‌ پی‌‌‌‌‌‌یر‌‌‌‌ ماشری‌‌‌،‌‌‌ مفهوم «غیاب» را در ادبیات و نظریۀ ادبی بررسی ‌کند، و‌ ‌‌‌‌‌‌‌به‌‌ ‌‌‌‌نمونه‌‌‌هایی‌‌‌ از‌‌‌‌‌‌‌‌ این‌‌‌ ‌‌غیاب‌‌‌‌‌‌‌ ‌‌در آثار ادبیِ نویسندگانی‌ ‌همچون‌‌‌ شکسپیر، چارلز دیکنز، تامس هاردی، جرج اُرول و ویلیام فاکنر ‌اشاره‌‌‌ کند.‌‌‌‌‌‌‌ ‌منظور از غیاب در نقد ادبی این است که معنا هیچ‌‌گاه به‌‌‌طور کامل حضور ندارد‌ و نمی‌توان تفسیری‌ واحد، قطعی‌ و ‌بی‌‌تغییر‌ از اثری ارائه داد. و این یعنی تعیّن‌‌‌ناپذیری معنای اثر ادبی، زیرا معنا در تعامل میان اثر و خواننده شکل می‌گیرد. ‌»غیاب» از مختصات مهمِ‌‌ بازنمایی ادبی است، و از این روست‌‌ که ‌برخی نویسندگان از غیاب به‌‌منزلۀ تمهیدی ساختاری، معنایی، روان‌شناختی‌ و فلسفی‌ ‌بهره می‌گیرند تا ‌بتوانند‌ مفاهیم و مضامین‌ ضمنی‌ را بیان کنند. در این جستار می‌‌‌‌‌خواهیم مفهوم غیاب را از زاویۀ دیدِ اندیشمند معاصر، پی‌‌یر ماشری‌ (1938- ‌‌‌‌ ‌) ‌در کتاب ‌‌‌‌‌ ‌نظریۀ خلق اثر ادبی‌ ‌‌‌‌‌‌‌(1978) بررسی کنیم.

واژگان کلیدی: غیاب، حضور،‌ نظریۀ ادبی، پی‌یر ماشری، نظریۀ خلق اثر ادبی. ‌

کلیدواژه‌ها


1.‌ ‌افلاطون (1389). چهار مقاله: منون، فدروس، ته‌تتوس، هیپیاس بزرگ. ترجمۀ محمود صناعی. تهران: هرمس.

2. شمیسا، سیروس (1388). سبک‌‌شناسی شعر. تهران: میترا.

 

3.Butler, Samuel (1931). The Way of All Flesh. London: Jonathan Cape.

4.Day, M.S.H. (1964). History of English Literature, 1837 to the present.
New York: Doubleday.

5.Derrida, Jacques (1997 [1974]). Of Grammatology, Spivak, Gayatri (trans.). Baltimore: The Johns Hopkins University Press.

6.Derrida, Jacques (1978). Writing and Difference, Bass, Alan, (trans.). London: Routledge.

7.Dickens, Charles (1857). Little Dorrit. New York: Books Inc.

8.Faulkner, William (1929). The Sound and the Fury. New York: Modern Library.

9.Gill, Richard (2006). Mastering English Literature. 3rd ed. London: Palgrave.

10.Hardy, Thomas (1985). Jude the Obscure. Oxford: Oxford UP.

11.Hardy, Thomas (1891). Tess of the Durbervilles. New York: Harper.

12.Holderness, Graham (1982). D.H. Lawrence: History, Ideology and Fiction. Dublin and London: Gill and Macmillan.

13.Lacan, Jacques (2005 [1966]). Écrits: A Selection. London: Routledge. 

14.Macherey, Pierre (1978). A Theory of Literary Production (First published in French, 1966). Wall, G. (trans.) London: Routledge.

15.Orwell, George (1999). Animal Farm. Philadelphia: Chelsea House.

16.Smith. G.E. (1968). American Literature, a complete survey. Totowa Little Field, Adams.

17.Swift, Jonathan (1912). Gulliver’s Travels. Chicago: Rand Mc Nally.